خانواده مهمترین پایگاه و بستر برای تامین امنیت در جانعه می باشد ، به
طوری که ریشه اکثریت جرم ها و بزهکاری ها ناشی از روابط ناسالم و
اختلافات و ناسازگاری های خانوادگی است و اگر اقدامی در این زمینه
صورت نگیرد ، دیر یا زود به آسیب های جدی در سطح جامعه منجر شده ،
سلامت و بهداشت روانی خانواده ها را تهدید خواهد کرد .
بررسی ها نشان داده که بیشترین مشکلات مراجعان به مراکز مشاوره
اختلافات خانوادگی می باشند .
یکی از عوامل مهم و تاثیر گذار ، الگوهای ارتباطی نادرست در همسران می باشد
بدون تردید ازدواج فنونی دارد که همسران باید از آن باخبر شوند .
باید بدانیم بیشتر اختلاف زوج ها ، جزئی است . اما وقتی جزئیات به دلیل
بی توجهی روی هم انباشته می شوند ، رابطه دو طرف به ب شکل معضلی
در می آید و زن و مرد به این نتیجه می رسند که همه چیز تمام شده و امکان
تفاهم وجود ندارد . در حالی که نا امیدی چاره کار نیست و تکنیک های ارتباطی
می توانند راهگشای مشکلات همسران باشند .
انواع الگوهای ارتباطی در همسران :
1 . الگوی منفعل :
زوج هایی که از این الگو استفاده می کنند ، تلاش می نمایند که در هنگام
بروز اختلاف ، افکار و احساسات خود را برای طرف مقابل ( همسر خود ) مطرح
نسازند و مشکل خود را نادیده گرفته گرفته و از خواسته های خود دست بر
می دارند و کاملا دیدگاه طرف مقابل را می پذیرند و با این کار خود را از ناراحتی
بیشتر محافظت می کنند ، که در اغلب مواقع این الگوی ارتباطی ناشی از
عزت نفس پایین یا ناتوانی از ابراز نیازهای خویش است .
2 . الگوی پرخاشگری مستقیم :
در این الگو طرفین برای تحمل نظرات خود از پرخاشگری مستقیم استفاده می کنند
انتقاد شدید اهانت همسر از جمله شیوه هایی است که در این الگو به کار می رود.
3 . الگوی پرخاشگری پنهان :
در این الگو پرخاشگری مستقیم در همسران وجود ندارد ولیکن همسران از کنایه
و طعنه استفاده می کنند . در برخی موارد استفاده از این شیوه می تواند موجب
سازگاری همسران شده و از بروز احساسات و واکنش های منفی آنان جلوگیری
نماید .
4 . الگوی ارتباطی توام با اعتماد به نفس :
این الگو بهتر و موثرتر از الگوهای ارتباطی مطرح شده فوق می باشدو طرفین
ویژگی های شخصیتی و اخلاقی یکدیگر را شناخته و یا در این جهت گام بر
می دارند .زوجین به دنبال بحث و جدل نیستند و هنگام مشکلات با هم مذاکره
می کنند و برای فردیت یکدیگر احترام قائل می باشند .زیرا در این الگو
همسران احساسات خود را به صورت مستقیم بیان می کنند .
چگونه الگوی ارتباطی توام با اعتماد به نفس را در زندگی مشترک خود ایجاد کنیم ؟
1 . درخواست و زمان مناسب برای صحبت کردن در مورد اختلافات پیش آمد
بهتر است مواقعی را برای گفت و گو انتخاب کنید که همسرتان شاداب و
سرحال باشد . وقتی که در تعیین زمان با یکدیگر توافق نمودید ، فقط مسائلی
مطرح شود که برای شما مشکل ساز بوده و از طرح موضوعات دیگر خودداری کنید .
در هنگام گفت و گو روبرو و نزدیک یکدیگر بنشینید و فردی که درخواست گفت و گو
را مطرح نموده ، مشکلش را بیان نماید . طرف مقابل نیاید صحبت همسرش را
قطع کند مگر در مواردی برای بررسی این که منظور گوینده را درست فهمیده
است یا خیر ؟
۲ . پس از گوش دادن فعال ُ مرحله بازتاب دادن است .
پس از آنکه سخنگو نگرانی خود را مطرح ساخت ُ مخاطب آنچه را همسرش
بیان کرده ُ به او انعکاس می دهد و با این شیوه او متوجه می شود که آیا
مشکل را درست متوجه شده یا خیر .
۳ . مباحث خلاصه شود و مسائل و نگرانی ها به ترتیب اولویت ُ مطرح می شوند.
۴ . در این مرحله شنونده باید احساسات ُ افکار و نظرات خود را در زابطه
با نگرانی های مطرح شده بیان نماید .
۵ . همدلی با همسر .
به این معنی که شنونده می تواند خودش را به جای گوینده قرار دهد و
احساسات او را درک کند . به این ترتیب شدت نگرانی همسران کاهش
یافته و همسران با حمایت یکدیگر می توانند مشکلات را حل نمایند .
نتیجه :
یکی از عواملی که در ایجاد اختلافات خانوادگی نقش مهمی دارد ُ فقدان
مهارت های ارتباطی در همسران می باشد .برای ایجاد این ارتباط لازم است
آنان با لحنی محبت آمیز و با نیتی خیر خواهانه با یکدیگر ارتباط کلامی
داشته و اشکالات و انتقادات از یکدیگر را در حضور فرزندان بازگو و حل و
فصل نمایند .
